AzXP temsilcisi Emil Camalov konuştu: “Bu bir alternatif değil, zorunluluktur”

Son yıllarda Azerbaycan’da siyasi kurumların etkinliği, temsil kabiliyeti ve demokratik işleyişi hem ülke içinde hem de bölgesel ölçekte daha fazla tartışılmaya başlandı. Özellikle seçim süreçleri, medya özgürlüğü ve yargı bağımsızlığı gibi konular, kamuoyunun gündeminde üst sıralara yerleşmiş durumda. Bu tartışmaların ortasında ortaya çıkan Azerbaycan Xalq Parlamenti (AzXP) ise kendisini “halkın doğrudan sesi” olarak tanımlayarak mevcut siyasi yapıya alternatif bir platform sunduğunu iddia ediyor.

Türkiye’de de dikkatle izlenen bu oluşumun amaçlarını, eleştirilerini ve gelecek planlarını AzXP’nin milletvekili ve Rəyasət Heyəti üyesi Emil Musa oğlu Camalov ile konuştuk.

“AzXP, susturulmuş toplumun sesidir”

AzXP’nin ne olduğu ve neden bugün ortaya çıktığı sorusuna net bir dille yanıt veren Camalov, mevcut sistemin halkın gerçek iradesini yansıtmadığını savundu:

“Bugün Azerbaycan’da parlamenter sistem şeklen var ama özünde yoktur. Kurumlar çalışıyor gibi görünse de halkın gerçek sesi bu yapılara yansımıyor. AzXP tam da bu noktada doğdu. Biz halk adına konuşan bir yapı değiliz; halkın doğrudan konuşabildiği bir platformuz. Bu bir tercih değil, zorunluluktur.”

Camalov’a göre AzXP, mevcut siyasi düzenin bir parçası olmak için değil, onu dönüştürmek için ortaya çıkmış bir hareket. Bu yönüyle klasik muhalefet anlayışından ayrıldıklarını özellikle vurguluyor.

“Hedefimiz makyaj değil, sistem değişikliğidir”

AzXP’nin temel hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Camalov, yapılmak istenenin yüzeysel reformlar olmadığını belirtti:

“Bizim hedefimiz küçük düzenlemeler değil. Hukukun üstünlüğüne dayanan, gerçek anlamda demokratik bir yönetim inşa etmek istiyoruz. Bugün seçimler tartışmalı, yargı bağımsız değil ve yürütme hesap vermiyor. Bu yapı sürdürülebilir değildir.”

Camalov, güçlü bir devletin ancak güçlü ve özgür bir toplumla mümkün olacağını ifade ederek, mevcut yapının uzun vadede ülkeye zarar verdiğini dile getirdi.

“Devlet dar bir çevrenin kontrolünde”

AzXP’nin mevcut yönetime yönelttiği eleştiriler ise oldukça sert. Camalov, siyasi rekabetin bilinçli olarak sınırlandırıldığını, medyanın kontrol altında tutulduğunu ve ekonomik kaynakların belli grupların elinde toplandığını savundu:

“Bugün karşı karşıya olduğumuz tablo nettir: Siyasi alan daraltılmış, medya baskı altında ve ekonomik imkanlar tekelleşmiştir. Bu yalnızca bir yönetim sorunu değil, aynı zamanda devletin geleceğini tehdit eden bir yapıdır.”

Bu ifadeler, AzXP’nin yalnızca bir siyasi oluşum değil, aynı zamanda sistem eleştirisi üzerine kurulu bir hareket olduğunu ortaya koyuyor.

Somut öneriler: Seçimden ekonomiye geniş reform paketi

AzXP’nin sadece eleştiren değil, çözüm önerileri sunan bir yapı olduğunu vurgulayan Camalov, dört temel başlık altında somut adımlar önerdiklerini açıkladı:

• Uluslararası standartlara uygun özgür ve adil seçimler
• Bağımsız ve tarafsız yargı sistemi
• Siyasi baskı ve tutuklamalara son verilmesi
• Ekonomide tekelleşmenin kaldırılması ve adil rekabet ortamı

“Bizim ortaya koyduğumuz şey bir söylem değil, bir yol haritasıdır. Eğer uygulanırsa Azerbaycan çok kısa sürede farklı bir noktaya gelebilir.”

Türkiye ve bölge vurgusu: “Stratejik ortaklık demokratik zeminde güçlenir”

AzXP’nin dış politika yaklaşımında Türkiye’nin özel bir yer tuttuğunu belirten Camalov, bu ilişkinin sadece duygusal değil, stratejik bir zemine dayanması gerektiğini ifade etti:

“Türkiye ile ilişkiler bizim için slogan değildir. Güçlü bir Azerbaycan ancak şeffaf ve demokratik bir sistemle mümkündür. Böyle bir yapı hem Türkiye için hem de bölge için daha güvenilir bir ortaklık anlamına gelir.”

Uzmanlara göre bu yaklaşım, AzXP’nin yalnızca iç politikaya değil, bölgesel dengelere de mesaj verdiğini gösteriyor.

Uzmanlar ne diyor? Yeni bir siyasi dalga mı?

Siyaset bilimciler, AzXP gibi oluşumların ortaya çıkmasını toplumdaki temsil ihtiyacının bir yansıması olarak değerlendiriyor. Özellikle genç nüfusun siyasete katılım talebinin artması, dijital platformların yaygınlaşması ve küresel demokratik standartların etkisi, bu tür hareketlerin zeminini güçlendiriyor.

Ancak uzmanlar aynı zamanda bu tür yapıların sürdürülebilirliği ve etkisinin, toplumdan göreceği destek ve uluslararası konjonktüre bağlı olacağını da vurguluyor.

“Toplum artık susmak istemiyor”

AzXP, henüz resmi bir siyasi yapıdan çok bir toplumsal hareket olarak tanımlansa da, ortaya koyduğu söylem ve iddialar itibarıyla Azerbaycan siyasetinde yeni bir tartışma alanı açmış durumda.

Emil Camalov’un şu sözleri ise bu hareketin temel iddiasını özetliyor:

“Bu süreç ya gerçek değişimle sonuçlanacak ya da mevcut sistemin sorunlarını daha görünür hale getirecek. Ama bir gerçek var ki, Azerbaycan toplumu artık susmak istemiyor.”

Görünüşe göre AzXP, yalnızca bir girişim değil; aynı zamanda Azerbaycan’da değişim talebinin yükselen sesi olarak önümüzdeki dönemde daha fazla tartışılmaya devam edecek.